Hagia Sophia Istanbul: Lịch Sử, Kiến Trúc Và Lưu Ý

Hagia Sophia ở Istanbul do hoàng đế Justinian I cho xây, khánh thành năm 537, từng là nhà thờ Thiên Chúa giáo lớn nhất thế giới gần một nghìn năm. Năm 1453 trở thành thánh đường Hồi giáo, năm 1934 thành bảo tàng, và từ năm 2020 trở lại là thánh đường đang hoạt động. Nổi bật là mái vòm khổng lồ cùng sự đan xen giữa tranh khảm Byzantine và thư pháp Hồi giáo. Từ năm 2024, khách nước ngoài vào tầng trên qua lối riêng và mua vé; cần ăn mặc kín đáo, nữ trùm tóc.

Có những công trình nổi tiếng vì đẹp. Hagia Sophia nổi tiếng vì nó là một cuốn sách lịch sử bằng đá, mỗi thời kỳ viết thêm một chương.

Đọc qua bốn "chương" dưới đây trước khi đến, bạn sẽ nhìn công trình này khác hẳn.

Hagia Sophia với mái vòm và bốn ngọn tháp

Chương 1 – Năm 537: kỳ tích của Justinian

Hoàng đế Byzantine Justinian I cho xây Hagia Sophia, khánh thành năm 537. Trong gần một nghìn năm sau đó, đây là nhà thờ Thiên Chúa giáo lớn nhất thế giới.

Thứ khiến người đương thời kinh ngạc là mái vòm: đường kính khoảng 31 m, cao khoảng 55 m so với mặt sàn. Một hàng cửa sổ chạy quanh chân vòm, ánh sáng lọt vào làm mái vòm trông như đang lơ lửng.

Chương 2 – Năm 1453: đổi chủ

Sultan Mehmed II chiếm Constantinople, Hagia Sophia trở thành thánh đường Hồi giáo. Người Ottoman xây thêm các tháp minaret bên ngoài, đặt bục giảng, hốc mihrab chỉ hướng Mecca.

Các bức tranh khảm Thiên Chúa giáo phần lớn được phủ lại, nhưng không bị phá hủy. Chính nhờ vậy, nhiều bức còn đến ngày nay.

Chương 3 – Năm 1934: bảo tàng

Dưới thời nước Cộng hòa, Hagia Sophia trở thành bảo tàng. Lớp phủ được gỡ dần, tranh khảm dát vàng lộ ra, nằm cạnh những tấm thư pháp Hồi giáo tròn cỡ lớn. Hai nền văn hóa đứng chung một mái vòm.

Mái vòm trung tâm và các tấm thư pháp tròn bên trong Hagia Sophia

Chương 4 – Từ năm 2020: thánh đường đang hoạt động

Hagia Sophia trở lại là thánh đường. Điều này thay đổi cách tham quan:

• Tầng trệt là khu cầu nguyện.
• Từ năm 2024, khách du lịch nước ngoài vào khu tầng trên qua lối riêng và phải mua vé (mức vé có thể thay đổi, nên kiểm tra trước).
• Từ tầng trên nhìn được tranh khảm và toàn cảnh mái vòm, cũng là góc đẹp nhất.

Khách tham quan ăn mặc kín đáo bên trong Hagia Sophia

Ở bên trong, nhìn vào đâu?

• Ngước lên mái vòm và hàng cửa sổ quanh chân vòm.
• Tám tấm thư pháp tròn treo quanh không gian chính.
• Tranh khảm Đức Mẹ và Chúa Hài đồng ở phía trên hốc mihrab.
• Tranh khảm ở tầng trên, nơi giữ được nhiều mảng vàng lấp lánh.

Thời gian bên trong khoảng 45 phút đến 1 tiếng.

Trong tour thì sao?

Tour 8 ngày 7 đêm chụp ảnh Hagia Sophia từ bên ngoài, trong ngày tham quan Istanbul cùng Nhà thờ Xanh ngay đối diện. Muốn vào bên trong, bạn nên ở thêm ngày tự do ở Istanbul.

Khách đoàn tại quảng trường Sultanahmet, Hagia Sophia ở phía sau

Nếu chỉ có 20 phút ở quảng trường

• Đứng ở công viên giữa Hagia Sophia và Nhà thờ Xanh: chụp được cả hai.
• Đi vòng sang bên hông để thấy rõ các trụ chống và mái vòm phụ.
• Buổi chiều nắng chiếu vào mặt tiền, màu hồng cam của tường lên ảnh đẹp hơn.

Quảng trường Sultanahmet với Hagia Sophia và Nhà thờ Xanh đối diện

Gần đó có gì?

• Nhà thờ Xanh: ngay đối diện.
• Bể ngầm Basilica: vài phút đi bộ.
• Cung điện Topkapi: khoảng 10 phút đi bộ.
• Hippodrome: sát bên Nhà thờ Xanh.

➤ Có thể bạn cần: Nhà thờ Xanh có gì đặc biệt?

➤ Bài liên quan: Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ từ Byzantine đến Cộng hòa