Mezze – Món Khai Vị Thổ Nhĩ Kỳ Gồm Những Gì?

Mezze (tiếng Thổ: meze) là món khai vị phần nhỏ, ăn chung, dọn nhiều đĩa cùng lúc trước món chính. Gồm món nguội (hummus, haydari, cacık, salad cà tím nướng, acılı ezme, dolma lá nho) và món nóng (sigara böreği, mực chiên, vẹm). Ăn chậm, đi từ nguội tới nóng, quệt bằng bánh mì, uống kèm rượu rakı hoặc trà Thổ. Ngon nhất ở các quán meyhane tại Istanbul. Người mới nên bắt đầu với hummus, cacık, dolma; tránh món có chữ "acılı" nếu không ăn cay.

Một bữa tối ở quán meyhane Istanbul không có "món chính" theo nghĩa người Việt hiểu. Nó giống một vở kịch nhiều hồi, kéo dài ba bốn tiếng, và mezze là phần mở màn dài nhất.

Chúng tôi kể lại theo đúng trình tự một bữa như thế.

Một mâm mezze Thổ Nhĩ Kỳ nhiều màu với các đĩa nhỏ xếp kín bàn

Mở màn: bánh mì và chiếc khay

Vừa ngồi xuống, bàn đã có giỏ bánh mì. Rồi phục vụ bưng tới một khay lớn đầy những đĩa nhỏ, đặt trước mặt khách để chỉ tay chọn.

Ở quán meyhane, gọi mezze bằng mắt là chuyện bình thường. Thấy đĩa nào đẹp thì chỉ.

Hồi một: món nguội

Đây là phần nhiều đĩa nhất, và cũng dễ ăn nhất với người Việt.

• Hummus: đậu gà nghiền với vừng, dầu ô liu, chanh, tỏi. Bùi, mịn.
• Haydari: sữa chua đặc trộn tỏi, rau thơm. Béo nhẹ.
• Cacık: sữa chua loãng, dưa chuột, bạc hà. Mát như canh nguội.
• Salad cà tím nướng: vị khói rất riêng, giống cà tím nướng mỡ hành nhà mình.
• Acılı ezme: cà chua ớt băm nhuyễn, hơi cay.
• Dolma, sarma: lá nho cuốn cơm gia vị, chua dịu.
• Çoban salatası: cà chua, dưa chuột, hành tươi.

Ăn bằng cách xé bánh mì quệt vào đĩa. Gắp phần mình ra đĩa riêng, không đảo đĩa chung.

Đĩa hummus rưới dầu ô liu ăn kèm bánh mì pita

Giữa màn: ly rakı

Người Thổ ăn mezze với rakı, rượu hồi trong suốt, pha thêm nước lạnh thì chuyển màu trắng đục. Họ nhấp từng ngụm nhỏ, xen với miếng mezze và câu chuyện.

Không uống rượu thì gọi trà Thổ. Người lớn tuổi trong đoàn thường chọn trà, rất hợp.

Bàn ăn meyhane ở Istanbul với nhiều đĩa mezze và ly rakı màu trắng đục

➤ Tham khảo thêm: Rượu rakı – quốc tửu Thổ Nhĩ Kỳ uống thế nào?

Hồi hai: món nóng

Khi các đĩa nguội vơi dần, món nóng mới được dọn ra. Nên ăn ngay khi còn giòn.

• Sigara böreği: vỏ bột mỏng cuộn nhân phô mai, chiên giòn. Giống nem rán thu nhỏ.
• Kalamar: mực chiên giòn chấm sốt.
• Midye: vẹm chiên, hoặc vẹm nhồi cơm gia vị, rất phổ biến ở vùng biển.
• Arnavut ciğeri: gan chiên kiểu Albania, cho người thích thử lạ.

Hồi ba: món nướng hoặc cá

Đến lúc này nhiều khách đã no. Người Thổ vẫn gọi thêm một món chính: cá nướng theo mùa, hoặc thịt nướng. Món này thường gọi ít, chia nhau.

Hạ màn: trái cây, trà

Bữa kết thúc bằng đĩa trái cây hoặc đồ ngọt, và một vòng trà. Không ai vội đứng dậy.

Ăn mezze không để no, mà để ngồi lâu với nhau.

Khách Hà Nội có hợp không?

Khá hợp. Mezze nhiều rau, đậu, sữa chua, vị thanh và chua nhẹ, không nồng gia vị. Đồ ăn chủ yếu là Halal, gần như không có thịt lợn, nhưng nhiều món chay và hải sản.

Gia đình nhiều thế hệ lại càng thích, vì cả nhà ngồi một bàn, gắp chung như mâm cơm Việt.

Ăn ở đâu?

Quán meyhane ở Beyoğlu, Karaköy, Kumkapı tại Istanbul. Ở Izmir, Antalya có nhiều quán mezze hải sản nhìn ra biển.

Trong tour, tùy nhà hàng, bữa ăn của đoàn có thể mở đầu bằng vài món khai vị kiểu mezze.

Đoàn khách TravelVietnam Hà Nội tháng 10/2026 dùng bữa tối tại nhà hàng hang đá ở Cappadocia

➤ Đọc thêm: Kebab Thổ Nhĩ Kỳ có bao nhiêu loại?